İstatistiklerle eğitim, işgücü ve sağlıkta kadın... Erkeklerden 5,2 yıl daha uzun yaşıyorlar

TÜİK, 2025 yılına ait kadın istatistiklerini açıkladı. Kadınların nüfus, yaşam süresi, eğitim, istihdam, yönetim ve şiddet deneyimleriyle ilgili çarpıcı veriler öne çıktı. Kadınlar yaşam süresi 80,7 olurken, erkeklerden 5,2 yıl daha uzun yaşadığı belirlendi. İlk evlenme yaşının 26 olduğu istatistiklerde, kadınların yüzde 18,8’i üretken yapay zekayı kullandığı ortaya çıktı.

TÜİK 2025 Kadın İstatistiklerine göre Türkiye’de kadınların yaşam, eğitim, istihdam, temsil ve güvenlik alanlarındaki mevcut durumunu kapsamlı bir şekilde ortaya çıktı.

TÜİK verilerine göre 31 Aralık 2025 itibarıyla Türkiye’de kadın nüfusu 43 milyon 32 bin 734, erkek nüfusu ise 43 milyon 59 bin 434 kişi oldu. Toplam nüfusun yüzde 49,98’i kadın, yüzde 50,02’si erkeklerden oluşurken, 60 yaş ve üzeri gruplarda kadınların lehine bir denge gözlendi; 60-74 yaş grubunda kadın nüfus oranı yüzde 51,9, 90 ve üzeri yaş grubunda ise yüzde 69,7 oldu.

YAŞAM SÜRESİ VE SAĞLIKLI YAŞAM

2022-2024 döneminde doğuşta beklenen yaşam süresi kadınlarda 80,7 yıl, erkeklerde 75,5 yıl olarak ölçüldü; kadınların erkeklerden 5,2 yıl daha uzun yaşadığı görüldü. Sağlıklı yaşam süresi ise kadınlarda 56,3 yıl, erkeklerde 58,9 yıl oldu.

25 yaş ve üzeri kadınların ortalama eğitim süresi 8,8 yıl olurken, en az bir eğitim düzeyini tamamlayan kadınların oranı yüzde 88,3’e yükseldi. Yükseköğretim mezunu kadınların oranı yüzde 23,6 olarak kaydedildi; annesi yükseköğretim mezunu olan kadınların yüzde 84,4’ü de yükseköğretim mezunu oldu.

İŞGÜCÜ VE İSTİHDAM

2024 yılında kadınların işgücüne katılım oranı yüzde 36,8, istihdam oranı yüzde 32,5 oldu. Eğitim seviyesi yükseldikçe kadınların işgücüne katılımı arttı; yükseköğretim mezunu kadınların işgücüne katılım oranı yüzde 68,7 olarak ölçüldü. Hanesinde 3 yaş altı çocuğu olan 25-49 yaş grubundaki kadınların istihdam oranı yüzde 26,9 oldu.

Kadın büyükelçi oranı yüzde 28,4, kadın milletvekili oranı yüzde 19,9, kadın profesör oranı yüzde 34,9, kadın doçent oranı yüzde 43,3 olarak belirlendi. Üst ve orta düzey yönetici pozisyonlarındaki kadın oranı yüzde 21,5, BİST 50 şirketlerinde kadın yönetim kurulu üyesi oranı yüzde 18,3 oldu.

ARAŞTIRMA VE GELİŞTİRME (AR-GE)

Kadın Ar-Ge personelinin oranı yüzde 34,2 oldu. Yükseköğretimde kadın Ar-Ge personel oranı yüzde 47,9, mali ve mali olmayan şirketlerde ise yüzde 28,2 olarak kaydedildi.

2025 yılında kadınların ortalama ilk evlenme yaşı 26,0, erkeklerde 28,5 olarak ölçüldü. Kadınların yüzde 17,0’sı eşlerinden daha yüksek eğitim seviyesine sahip bulunuyor.

Kadınların yüzde 28,2’si psikolojik, yüzde 18,3’ü ekonomik, yüzde 12,8’i fiziksel, yüzde 10,9’u ısrarlı takip, yüzde 8,3’ü dijital ve yüzde 5,4’ü cinsel şiddete maruz kaldı. Şiddete maruz kalan kadınların çoğu eş veya birlikte olduğu kişiler tarafından zarar gördü.

YOKSULLUK VE SOSYAL DIŞLANMA

2025’te kadınların yüzde 30,1’i yoksulluk veya sosyal dışlanma riski altında bulunurken, erkeklerde bu oran yüzde 25,6 oldu.

Kadınların yüzde 18,8’i üretken yapay zekayı kullanırken, yükseköğretim mezunu kadınların beyin göçü oranı yüzde 1,6 oldu.