Avrupa'da HÜRJET rüzgarı: İspanya'da F-5'lerin yerini alıyor
Türkiye'nin ilk jet motorlu uçağı HÜRJET'in İspanya ihracatıyla uluslararası pazarların kapısı açılırken birden fazla ülke ve potansiyel ortakla görüşmeler yürütülüyor. HÜRJET, İspanya'daki F-5 (AE.09) uçaklarının yerini alacak.
Savunma sanayiinde destan yazılıyor...
İspanya’nın köklü havacılık dergisi Avion Revue, sözleşmesi imzalanan ve 2028 yılından itibaren ülkedeki F-5 (AE.09) uçaklarının yerini alacak olan HÜRJET'i kapağına taşıdı.
İSPANYA'DA MANŞETLERE TAŞINDI
Türk Havacılık ve Uzay Sanayii (TUSAŞ) Genel Müdürü Mehmet Demiroğlu, dergiye yaptığı açıklamada, 53 yıllık tecrübesiyle TUSAŞ'ın tasarım, üretim, test ve sertifikasyonu kapsayan uçtan uca uzmanlığıyla dünyanın önde gelen uçak üreticilerinden biri haline geldiğini ifade etti.
Şirketin biriktirdiği teknik bilgi ve disiplinli üretim kültürünün, projelerin uzun vadeli sürdürülebilirliğini garanti ettiğini vurgulayan Demiroğlu, şöyle konuştu:
Bugün TUSAŞ, KAAN savaş uçağı, HÜRJET eğitim uçağı, HÜRKUŞ görev uçağı, GÖKBEY genel maksat helikopteri, T129 ATAK helikopteri ve ANKA, AKSUNGUR, ANKA III İHA sistemleri gibi kritik platformlar aracılığıyla mühendislik vizyonunu sergilemektedir. Ayrıca Boeing ve Airbus gibi küresel devlerin stratejik üretim ortağıyız. HÜRJET, bir eğitim uçağından çok daha fazlasıdır. Yüksek performans ve gelişmiş sistem entegrasyonu odaklı bir felsefeyle geliştirilen bu platform, Türkiye'nin modern hava kuvvetleri vizyonunu yansıtmaktadır. HÜRJET programı, ilk uçuşundan bu yana 33 ayı geride bıraktı. Bu süre zarfında prototiplerimiz, 280 uçuş saatini aşan 360'tan fazla sorti tamamladı.
"SINIFININ EN YETENEKLİ PLATFORMLARINDAN BİRİ"
"Sizce İspanya neden HÜRJET'i seçti?" sorusuna karşılık Demiroğlu, şu değerlendirmelerde bulundu:
"Birçok eğitim uçağı geçici tasarım felsefeleriyle geliştirilmiştir. Ancak HÜRJET, en başından itibaren yeni nesil bir mimariyle, 5. ve 6. nesil operasyonel konseptlerle uyumlu olarak tasarlanmıştır. Sensör füzyonu, ağ merkezli harp yetenekleri ve insan-makine işbirliği prensiplerini bünyesinde barındırır. HÜRJET, sadece geleneksel bir eğitim uçağı değil, modern savaş uçakları ile aradaki mesafeyi kapatan gelişmiş bir jet eğitim uçağıdır. Süpersonik tasarımı, açık sistem mimarisi, düşük işletme maliyetleri ve modern dijital kokpiti ile sınıfının en yetenekli platformlarından biri olarak öne çıkmaktadır.
"POTANSİYEL ORTAKLIK GÖRÜŞMELERİMİZ SÜRÜYOR"
İspanya'nın tercihi sadece mevcut ihtiyaca bir yanıt değil, hava gücünün gelecekteki dönüşümüne yönelik stratejik bir karardır. HÜRJET, pilotların yeni nesil savaş uçaklarına sorunsuz geçişini sağlarken, maliyet etkin ve teknolojik olarak uyumlu bir eğitim sunar. Ayrıca NATO standartlarına ve müttefik eğitim çerçevelerine tam uyumludur. 2027'de Türk Hava Kuvvetlerinde hizmete girmesinin ardından HÜRJET, İspanya'nın yeni eğitim mimarisine geçişini destekleyecek ve iki ülke arasındaki uzun vadeli iş birliğini güçlendirecektir."
Mehmet Demiroğlu, "İspanya'nın kararı TUSAŞ'ın gelecekteki uluslararası iş birliklerine yardımcı olabilir mi?" sorusu üzerine, "Küresel havacılık pazarı dinamik kalmaya devam ediyor. Birden fazla ülke ve potansiyel ortakla görüşmelerimiz sürüyor. İspanya'nın kararı, yeni uluslararası iş birliklerinin önünü açacak güçlü bir referans noktası olacaktır. HÜRJET'in yolculuğu daha yeni başlıyor, bu uzun ve istikrarlı bir yoldur." ifadelerini kullandı.
ÇALIŞMALAR 2017 YILINDA BAŞLADI
Yerli ve milli imkanlarla geliştirilen HÜRJET Jet Eğitim ve Hafif Taarruz Uçağı Projesi kapsamında çalışmalar, Ağustos 2017'de başladı.
Üretimi tamamlanan ilk komponent, 10 Haziran 2022'de düzenlenen törenle nihai montaj hattına taşındı.
Montaj faaliyetlerinin tamamlanmasının ardından yer testleri (iniş takımı, kablaj, kanopi mekanizma, elektrik testleri) başlatılan HÜRJET, ilk motor çalıştırma gereksinimleri olan aviyonik sistem, elektrik sistemi ve yakıt testlerini gerçekleştirdi.
2023 YILINDA GÖKYÜZÜYLE BULUŞTU
Türkiye'nin ilk jet motorlu süpersonik eğitim uçağı HÜRJET, 30 Ocak 2023'te ilk kez motor çalıştırdı, 25 Nisan 2023'te ilk kez gökyüzüyle buluştu.
HÜRJET, ilk uçuşunun ardından tasarım zarfı içerisinde uçuş testlerini devam ettirdi.
TUSAŞ, ayda 2 HÜRJET teslim edebilecek bir seri üretim altyapısı kapasitesi oluşturmak için de hazırlık yapıyor.
HÜRJET'ten Türk Hava Kuvvetlerine ilk aşamada 16 adet teslim edilecek. Bu sayı farklı konfigürasyonlardaki uçaklarla artırılacak.
GENİŞ GÖREV YELPAZESİ
Tek motorlu ve tandem kokpitli HÜRJET, üstün performans özellikleri ile modern savaş uçağı eğitiminde kritik rol oynamak üzere tasarlandı.
HÜRJET, harbe hazırlık geçiş eğitimi, hava devriyesi (silahlı ve silahsız) ve akrobatik gösteri uçağı gibi roller icra edebilecek.
13,6 metre uzunlukta, 4,1 metre yükseklikte ve 9,5 metre kanat açıklığındaki HÜRJET, 1,4 mach hıza ulaşabilecek, azami 45 bin feet seviyesinde uçuş gerçekleştirebilecek.
Uçakta üçer adet kanat altında ve bir adet gövde altında olmak üzere 7 istasyon bulunabilecek, bunlara farklı faydalı yükler takılabilecek. HÜRJET, 3 tonun üzerinde faydalı yük taşıyabilecek.
Test sürecinde farklı kamuflajlara sahip 2 HÜRJET'in kol uçuşu ve ilerde bir parçası olacağı Hava Kuvvetleri Komutanlığına bağlı akrobasi timi Türk Yıldızları ile HÜRJET'in yaptığı uçuş büyük ilgi gördü.
TESLİMATLAR 2028 YILINDA BAŞLIYOR
HÜRJET varyantları, konfigürasyonları ve teslimat takvimi, sözleşme imzasıyla birlikte açıklanacak.
F-5 uçaklarının yerine geçecek yeni Entegre Eğitim Sistemi için tahmini bedeli 3 milyar 120 milyon euro olan bir program uygulanacak.
Bu kapsamda teslimatların 2028'de başlaması ve 45 HÜRJET tedariki planlanıyor.
